Shockwave therapie bij pijn bij het vrijen
Waarom kan shockwave therapie pijn bij het vrijen beïnvloeden?
Bij een deel van de vrouwen met pijn bij het vrijen vindt de arts geen zichtbare oorzaak. Er is geen ontsteking, geen huidaandoening, geen afwijking te zien. Dat heet idiopathische dyspareunie, en het is een frustrerende diagnose: de pijn is echt, maar er valt niets aan te wijzen. Precies daar wringt de standaardbehandeling.
Onderzoek wijst in de richting van de doorbloeding van het weefsel. In een Tsjechische studie werd bij 31 vrouwen met dyspareunie de zuurstofverzadiging gemeten in het gebied rond de achterste commissuur en de bekkenbodemspieren, en vergeleken met 31 vrouwen zonder klachten. De vrouwen met pijn hadden een lagere zuurstofverzadiging: mediaan 91% tegenover 92%. Een klein verschil, maar statistisch significant (p = 0,002).
De gedachte daarachter: als spierweefsel langdurig te weinig zuurstof krijgt, verandert het. Het wordt stugger, prikkelbaarder, en gaat pijn geven bij aanraking of rek — precies wat er bij penetratie gebeurt. Dat verklaart ook waarom pijnstillers en glijmiddel bij deze vorm zo weinig doen: die pakken de doorbloeding niet aan.
Shockwave therapie grijpt daar wél op aan. De shockwaves zetten cellen aan tot het aanmaken van groeifactoren, waarna nieuwe haarvaten worden gevormd en de doorbloeding op de behandelde plek toeneemt. Datzelfde mechanisme wordt al jaren gebruikt bij pezen en botten die slecht genezen. Hoe een shockwave precies werkt lees je op onze pagina over shockwave therapie.
Eerlijk erbij
Onderzoekers hebben twee dingen los van elkaar gemeten. Ten eerste: vrouwen met pijn bij het vrijen hebben minder zuurstof in het weefsel. Ten tweede: shockwave therapie vermindert die pijn.
Dat het tweede werkt dóórdat het het eerste herstelt, is de meest logische verklaring. Maar aangetoond is dat nog niet.
Hoe effectief is shockwave therapie bij pijn bij het vrijen?
Er zijn twee gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies gedaan — de meest betrouwbare onderzoeksvorm binnen de geneeskunde, waarbij noch de vrouw noch de behandelaar weet wie de echte behandeling krijgt.
Ervaren behandelaar
8+ beoordeling
Nieuwste apparatuur
Geheel pijnloos
Studie 1: gerichte shockwave therapie bij dyspareunie
62 vrouwen met langdurige, idiopathische pijn bij het vrijen werden willekeurig verdeeld over een behandelgroep en een placebogroep. Vier weken lang kregen ze wekelijks één behandeling: 4.000 pulsen per sessie, verdeeld over acht zones van vulva en perineum, met een gefocusseerde kop op 0,35 mJ/mm². De placebogroep onderging exact dezelfde handeling, maar met een opzetstuk dat de shockwaves tegenhield.
Gemeten werd op twee schalen: de Marinoff-schaal (in hoeverre de pijn penetratie belemmert) en de VAS-pijnschaal van 0 tot 10. Voor de behandeling, en opnieuw 1, 4 en 12 weken na de laatste sessie.
Resultaat: in de behandelgroep nam de pijn op beide schalen met meer dan 30% af, met een groot effect (effectgrootte 0,83 en 0,88). In de placebogroep veranderde er niets. Het verschil tussen beide groepen was statistisch significant (p < 0,001) en hield stand tot twaalf weken na de laatste behandeling. Er werden geen bijwerkingen gemeld — geen bloedingen, blauwe plekken of blaarvorming.
Dit onderzoek ligt het dichtst bij wat wij doen: dezelfde technologie (gefocusseerde, elektromagnetisch opgewekte shockwave), hetzelfde behandelgebied en hetzelfde protocol.
Studie 2: aanvullend onderzoek bij vestibulodynie
Een Israëlische studie onder 32 vrouwen met provoked vestibulodynie — pijn bij aanraking van de vaginale ingang — gebruikte een ander protocol: twee sessies per week gedurende zes weken, met 500 pulsen op lage intensiteit.
De pijn bij het vrijen daalde van gemiddeld 8,0 naar 5,7 na één maand en naar 4,4 na drie maanden, op een schaal tot 10. De seksuele functiescore (FSFI) steeg van 17,9 naar 22,5. Ook de pijndrempel bij drukmeting verbeterde duidelijk. In de shamgroep veranderde niets.
Let op: dit was een ander apparaat, met een lagere energie en een ander schema dan wij hanteren. De uitkomst ondersteunt het werkingsmechanisme, maar is niet één op één te vertalen naar onze behandeling.
Wat deze cijfers wel en niet zeggen
Beide studies zijn klein — 62 en 32 deelneemsters — en uitgevoerd in één centrum. Wat ze laten zien is belangrijk: het effect is groter dan dat van een nepbehandeling, en dat is bij pijnklachten allesbehalve vanzelfsprekend.
Wat ze níét laten zien: wie precies baat heeft en wie niet, en wat er na drie maanden gebeurt. Grote studies met lange follow-up ontbreken nog. Wij vertellen je dat liever vooraf dan achteraf, zodat je met realistische verwachtingen aan een traject begint.
Heidi helpt je graag verder!
Je wordt bij FemPulsed uitsluitend behandeld door Heidi, onze ervaren vrouwelijke behandelaar. De behandeling vindt plaats in een veilige, vertrouwde omgeving.
Heb je een vraag, wil je advies of een afspraak plannen?
